İLK LALENİN GELİŞİ İLK "LİRA" BASIMI İLK LİSE SÖZCÜĞÜ

İLK LALENİN GELİŞİ

İLK "LİRA" BASIMI İLK LİSE SÖZCÜĞÜ

Sultan Abdülmecit devrinde, 5 Ocak 1843 günü

basıldı. Adı "Osmanlı lirası" idi. 2 Haziran

1854'te çeyrek liralar (25 kuruşluk

altınlar), 18 Şubat 1855'te de iki buçuk liralıklar

çıkarıldı.

İstanbul Erkek Lisesi'nde kullanıldı. 1884 yılında

ilk kez Deniz Yüzbaşısı Nadir Bey tarafından

kurulan okulun adı, "Şemsü'l-

Mekaip"ti. Nadir Bey, 1885 yılında Süleymaniye'de

özel "Nümune-i Terakki

335

Türk tarihinde ilk "lale" çiçeğinin, IV. Murat

devrinde bir Hollanda elçisi tarafından getirildiği

öne sürülür. Oysa, Anadolu'da çok

eski zamanlarda bile dağlarda, bayırlarda,

"dağ lalesi, berri lale, kara lale" gibi lale türlerinin

var olduğu bilinir. İran Selçuklulan'yla

Büyük Selçuklular'ın sanat eserlerinde

de lale motifinin, özellikle yer aldığı görülür.

Osmanlılarda bu çiçek, "Lale Devri" diye anılan

dönemde büyük değer ve önem kazandı.

1718-1730 yılları arasında Padişah III. Ahmet

döneminde, İstanbul'da lale üretme ve yetiştirme

bir salgın halini aldı.

Tarihimizde bir döneme adını veren "lale"nin, yurdumuza

IV. Murat devrinde bir Hollanda elçisi tarafından getirildiği j

öne sürülür. Ancak, Anadolu 'da çok eski zamanlardan beri

dağ ve bayırlarda değişik bir türde lale yetiştiği bilinir. Padişah

III. Ahmet döneminde, İstanbul'da lale salgını başladı.

Bu nedenle, o devre "Lale Devri" adı verildi.

 Okulu'nu açtı ve bu okul, Maarif Nezareti tarafından

satın alındı. Nümune-i Terakki İdadisi

denilen okulun, dört ilk, üç orta ve üç lise

olarak eğitim süresi 10 yıldı. Daha sonra ilk

ve ortaokullar birleştirilerek, süresi 5 yıla indirildi.

1910'da da "İstanbul Lisesi" adım aldı.

Böylelikle Türkiye'de ilk "lise" sözcüğü,

bu okul için kullanılmış oldu.

Yurdumuzda "lise" düzeyinde okulların

açılması, 1839 yılında II. Mahmut devrindedir.

Türkiye'de Batılı anlamda ve gerçek lise

düzeyinde ilk eğitim kurumu ise, 1 Eylül 1868

yılında açılan "Galatasaray Mekteb-i Sultanisi"

dir.