İLK BAROMETRE
1644 yılında, İtalyan fizikçi Evangelista Torricelli,
bir yıl önce ölen Galileo'nun düşündüğü
bir deneyi yaptı. Madenciler, çeşitli
denemelerden sonra bir tek pompayla suyu 10
metreden daha fazla çıkaramayacaklarını anlamışlardı.
Bunun üzerine Galileo, yoğunluğu
daha fazla olan bir sıvının, örneğin cıvanın,
bir tüp içinde daha kolaylıkla, ancak daha küçük
ölçek içinde yükseltilebileceğini düşündü.
Evangelista Torricelli, arkadaşı Vincenzo
Viviani ile birlikte bu düşünceyi uygulamaya
karar verdi. 90 santimetre uzunluğunda bir
cam tüpün alt ucunu kapattıktan sonra, içini
cıva ile doldurdu. Tüpün açık ucunu parmağı
ile kapattı ve altı üste gelecek şekilde çevirdi.
Sonra bu açık ucu, cıva dolu bir kabın içine
daldırdı.
Parmağını çektiği zaman, tüpün içindeki
cıvanın yüksekliğinde belirli bir düşme oldu.
Ancak yine de düşüş, belirli bir noktadan
sonra durdu.
Kuşkusuz, cıvayı tutan bir şey vardı. Torricelli,
bunu havanın basıncı olarak açıkladı.
Hava, cıva ile dolu hazne üzerinde bir baskı
yapıyor, bu baskı da cıva yüksekliğinin belirli
bir düzeyde kalmasını sağlıyordu. Böylece
Torricelli, hava basıncını ölçmeye yarayan ilk
barometreyi yapmış oldu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder