NEY Ne Demek , Anlamı Nedir? : Farsça,
kamış anlamına gelir. Ney, Nay'ın hafifletilmiş şeklidir. Kamıştan mamul,
üflenerek çalınan
bir musiki âletidir.
Tasavvufî olarak ney'in hikâyesi şöyle anlatılır Ne Demek , Anlamı Nedir? : Ney, bir
zamanlar, kendi asıl vatanı sazlık,
kamışlık bir bölgede
hemcinsleriyle birlikte yaşamaktadır. Onu oradan keserler, pissin olgunlaşsın,
içi boşalsın
diye, gübre
yığınının içine sokarlar, o karanlık ve pis yerde kalır. Çile çeker, sabır ve
tahammül gösterir.
Sonunda, içi bomboş
hale gelir, rengi sapsarı olur. Oradan çıkarırlar, üzerine delikler açarlar.
Ağız kısmından
üfürülünce, kalpleri
yakan bir ses ile feryada başlar. Bu feryadı, asıl vatanın (Neyistan,
kamışlık)dan olan
ayrılığının
doğurduğu hasretten kaynaklanmaktadır. O, nameleri ile ötelerin mükemmelliğini,
ötelerin
güzelliğini terennüm
etmektedir. Kamış, içi boşalmadan yani fena halini, yokluk, hiçlik makamını
elde
etmeden, ötelerin
ruhanî soluklarını haykıramaz. Ney sesi, aşk çığlığıdır. Rahmetli Sami Efendi
(k), alem-i
menâmde, cennette
Tuba Ağacı ile müşerref olduğunu, bu ağacın dallarının, Ney sesi gibi bir sesle
inlemekte
olduğunu ve bu hali
ile, Allah'ı zikrettiğini nakletmiştir. Varoluşdaki "yabancılaşma"
nın kozmik dilini, en güzel
konuşan, en iyi
ifade eden aracın Ney olduğu şüphesizdir. Mevlana, "içteki İlâhî cezbeyi
harekete geçiren bir
ilham kaynağı olduğu
için, Ney'e âşıktır. Bu yüzden, o, ney'i insan-ı kamil'e benzetir. Ve
Mesnevi'sine ney
metaforu (istiaresi)
ile başlar Ne Demek , Anlamı Nedir? :
Dinle Ney (insan-ı
Kamil) den hikâye etmekte
Ayrılıklardan
şikayet etmekde.
"Allah'a aitiz,
sonunda, yine O'na döneceğiz" (Bakara/156) âyetinde, insanın bu dünyaya
ötelerden geldiği
ve sonunda yine,
asla döneceği kaydedilir. Ruhlar, İlâhî âlemde Allah ile beraber mutlu iken, bu
huzursuz ve
sıkıntı dolu âleme
inmiştir, işte olgun insanlar, bu ayrılığı, varoluşa fiilen katılarak yaşayan
ve ney'de bu
ayrılığın feryadını
duyan kişilerdir. Ney çalana Ney-zen veya Nâyi denir.
Nâyi gibi geç bakma
gürûh-ı fukaraya,
O seki ile Hak
anları ahfalara saldı.
Ney tasavvuf! bir
terim olarak; mürşid-i kâmil, sevgiliden haber, sevgilinin sunduğu kadeh vs. gibi
manaları
da ifade eder.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder